12. Yargı Paketi: İBAN kullandırma ve ceza sorumluluğu

12. yargı paketi olarak bilinen 7589 sayılı Yargının Etkin ve Verimli İşlemesine Yönelik Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 16 Temmuz 2026’da TBMM Genel Kurulunda kabul edildi ve 31 Temmuz 2026 tarihli, 33326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Ceza hukukunda en çok konuşulan değişiklik, banka hesabını veya kartını başkasına kullandıran kişilerle ilgili: Türk Ceza Kanunu (TCK) m. 158’e eklenen yeni fıkra, dolandırıcılığa katkısı bu fiille sınırlı kalan kişinin cezasını yarı oranında indiriyor. Kanun ayrıca kaçak sanık yargılaması, hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB) ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisi gibi Ceza Muhakemesi Kanunu (CMK) kurallarını da değiştirdi. Bu değişiklikler; hakkında dolandırıcılık soruşturması veya davası süren kişileri, dosyası istinaf ya da temyiz aşamasında olanları ve cezası infaz edilen hükümlüleri doğrudan ilgilendiriyor. Ceza hükümleri yayım tarihi olan 31 Temmuz 2026’da yürürlüğe girdi.

TCK m. 158’e eklenen yeni fıkra ne diyor?

7589 sayılı Kanunun 13. maddesi, nitelikli dolandırıcılığı düzenleyen TCK m. 158’e dördüncü fıkrayı ekledi. Bu fıkraya göre, m. 157 (dolandırıcılık) ve m. 158’deki (nitelikli dolandırıcılık) suçlara iştirak belirli bir fiille sınırlıysa verilecek ceza yarı oranında indirilir. O fiil şudur: kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlamak amacıyla, kendisine ya da başkasına ait banka veya kredi kartı gibi ödeme araçlarını ya da banka, aracı kurum, ödeme hizmeti sağlayıcısı veya kripto varlık hizmet sağlayıcısı nezdindeki hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgileri veya araçları başkasına vermek.

Kamuoyunda “İBAN kiralama” ya da “hesap kullandırma” diye anılan durum tam olarak budur. Kişi hesabını, kartını veya internet bankacılığı bilgilerini bir bedel karşılığında başkasına verir, dolandırıcılar da mağdurlardan topladıkları parayı bu hesap üzerinden geçirir. Yeni fıkra bu kişiler için ayrı bir suç tanımlamıyor; dolandırıcılığa iştirakten verilecek cezanın indirilmesini öngörüyor.

İndirim kimlere uygulanır, kimlere uygulanmaz?

“İBAN kiralama cezası” diye aranan konunun özü, indirimin hangi koşullarda uygulanacağıdır. Kanun metnine göre üç unsur birlikte aranır:

1. Kişinin dolandırıcılık suçuna iştirak etmiş olması. Ceza sorumluluğu kast gerektirir (TCK m. 21); kast ve iştirak her dosyada ayrıca değerlendirilir.
2. Kişinin kendisine veya başkasına haksız bir menfaat sağlama amacıyla hareket etmesi.
3. Katkının, ödeme aracını ya da hesabı kullanmaya yarayan zorunlu bilgi veya aracı başkasına vermekle sınırlı kalması.

Katkı bu fiili aşıyorsa, örneğin kişi hesaba gelen parayı kendisi çekip başkasına teslim ediyor veya mağdurla doğrudan iletişime geçiyorsa, indirim uygulanmayabilir. İndirim cezayı kaldırmaz; dolandırıcılığın nitelikli hâlleri için öngörülen ceza üzerinden yarı oranında indirim yapılır. Banka veya bilişim sistemlerinin araç olarak kullanıldığı nitelikli dolandırıcılıkta TCK m. 158/1, hapis cezasının alt sınırını dört yıl olarak belirliyor.

Görülmekte olan davalar ve kesinleşmiş cezalar ne olacak?

Kanunun geçici 1. maddesi, yeni fıkranın daha önce verilmiş hükümlere nasıl uygulanacağını ayrıca düzenliyor. Ayrım, dosyanın bulunduğu aşamaya göre yapılıyor:

• Kanun yolundaki dosyalar: Yürürlük tarihinden önce m. 157 veya m. 158 uyarınca hüküm kurulmuş ve dosyası istinaf ya da temyiz incelemesinde olan, yeni fıkranın uygulanacağı sanıklar için bölge adliye mahkemesi ceza daireleri bozma kararı verir ve dosyayı ilk derece mahkemesine gönderir. Örneğin Ankara’daki bir ağır ceza mahkemesinin verdiği ve Ankara Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf incelemesi süren bir dosya, yeni fıkra uygulanacaksa yerel mahkemeye geri döner. Ankara’daki Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığında bulunan dosyalar ise geldikleri usule uygun olarak ilk derece mahkemelerine gönderilir.
• İnfaz aşamasındaki dosyalar: Hakkında TCK m. 168’deki etkin pişmanlık hükmü uygulanmamış ve yeni fıkranın uygulanacağı hükümlüler, mağdurun zararını mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse m. 168/2’deki etkin pişmanlık hükmünden yararlanabilir. Zarar tamamen giderilinceye kadar bu fıkraya dayanarak infazın ertelenmesine veya durdurulmasına karar verilemez.
• Kanun yoluna başvurulmayan hükümler: Yürürlük tarihi itibarıyla verilmiş, ancak kanun yoluna gidilmediği için sonradan kesinleşen hükümlere de infaz aşamasındaki kural uygulanır.

TCK m. 168/2’ye göre kovuşturma başladıktan sonra ve hüküm verilmeden önce gösterilen etkin pişmanlıkta cezanın yarısına kadarı indirilebilir.

Kaçak sanık yargılamasında ne değişti?

CMK m. 247’nin üçüncü fıkrası, Anayasa Mahkemesinin 22 Mart 2023 tarihli kararıyla (E. 2022/145, K. 2023/59) iptal edilmiş, 12 Mart 2024’te Resmî Gazete’de yayımlanan 7499 sayılı Kanunla yeniden düzenlenmişti. Kaçak sanık hakkında kovuşturma yapılabileceği, ancak daha önce sorgusu yapılmamışsa mahkûmiyet ve ceza verilmesine yer olmadığı kararı verilemeyeceği kuralı o tarihten beri yürürlükte. Bu kural 7589 sayılı Kanunla korundu.

12. yargı paketinin bu fıkraya eklediği yenilik güvenlik tedbirleriyle ilgili. Kaçak sanık hakkında güvenlik tedbirine karar verilmişse sanık veya müdafii, savunma hakkını kullanmak istediğini belirterek yargılamanın yenilenmesini talep edebilir. Duruşma yapılan hâllerde kaçak sanığın müdafii yoksa mahkemenin barodan avukat görevlendirilmesini isteyeceğini öngören dördüncü fıkra değişmedi.

Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasında hangi kurallar geçerli?

7589 sayılı Kanun, CMK m. 231’in beşinci ila on dördüncü fıkralarını yeniden yazdı. Yürürlükteki metne göre HAGB şu çerçevede uygulanıyor:

• Hükmolunan ceza iki yıl veya daha az süreli hapis ya da adli para cezasıysa mahkeme HAGB kararı verebilir. HAGB, müsadereye ilişkin hükümler dışında, kurulan hükmün sanık hakkında hukuki sonuç doğurmaması anlamına gelir.
• Sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, mahkemenin yeniden suç işlemeyeceği kanaatine varması ve zararın tamamen giderilmesi gerekir. Yeni metinde sanığın HAGB’yi kabul etmesine ilişkin bir koşul yer almıyor.
• Denetim süresi beş yıldır. Bu süre içinde kişi hakkında kasıtlı bir suç nedeniyle yeniden HAGB kararı verilemez.
• HAGB kararına karşı istinaf yoluna başvurulabilir. Karar ilk derece mahkemesi sıfatıyla bölge adliye mahkemesi veya Yargıtay tarafından verilmişse temyiz yoluna gidilebilir.
• HAGB; işkence ve eziyet suçlarında ve kamu görevlisinin görevi sebebiyle işlediği, Anayasa m. 17 kapsamında kötü muamele sayılabilecek suçlarda uygulanmaz.

Ceza muhakemesinde başka neler değişti?

Kanun, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının itiraz yetkisini düzenleyen CMK m. 308’i de değiştirdi. Başsavcı, Yargıtay ceza dairelerinin yargı yeri belirleme ve görevsizlik kararları dışındaki tüm kararlarına karşı, dosyanın kendisine teslim edildiği tarihten itibaren üç ay içinde Ceza Genel Kuruluna itiraz edebilir. Sanığın lehine itirazda süre aranmaz. İtiraz istemini sanık, onun adına kanun yoluna başvurabilecek kişiler, katılan ve suçtan zarar görenler yapabilir. Yeni süre, yürürlük tarihinden sonra teslim edilen dosyalara uygulanır.

CMK m. 80’de yapılan değişiklikle moleküler genetik inceleme sonuçları kimlik bilgilerinden arındırılarak özel bir sisteme kaydediliyor. Kovuşturmaya yer olmadığı kararına itiraz süresinin dolması, itirazın reddi, beraat veya ceza verilmesine yer olmadığı kararının kesinleşmesi hâllerinde bu kayıtlar derhâl, diğer hâllerde kararın kesinleşmesinden itibaren yirmi yıl sonra yok ediliyor. Kişi, saklama amacı ortadan kalkarsa veya haklı bir neden varsa bilgilerin silinmesini hâkim ya da mahkemeden isteyebilir. Kayıt ve imha usulü, Adalet Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığının birlikte çıkaracağı yönetmelikle belirlenecek.

Ceza hukukuna ilişkin çalışmalarımızın genel kapsamını ceza hukuku sayfamızda bulabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

Hesabımı kullandırdım, artık suç sayılmıyor mu?

Sayılıyor. TCK m. 158/4 yeni bir suç tanımlamıyor ve fiili cezasız bırakmıyor. Dolandırıcılığa iştirak ettiği kabul edilen ve katkısı hesap ya da ödeme aracı vermekle sınırlı kalan kişinin cezası yarı oranında indiriliyor.

İndirim kripto para hesaplarını da kapsıyor mu?

Evet. Fıkra; banka, aracı kurum ve ödeme hizmeti sağlayıcılarının yanında kripto varlık hizmet sağlayıcıları nezdindeki hesapları da sayıyor.

Dosyam Yargıtay’da, ne yapılacak?

Yeni fıkranın uygulanacağı dosyalar, geçici 1. madde uyarınca Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığından ilk derece mahkemesine gönderilir ve yeniden değerlendirme orada yapılır.

Cezam kesinleşti, zararı ödersem ne olur?

Etkin pişmanlık hükmü uygulanmamış hükümlüler, mahkemenin ihtarından itibaren altı ay içinde mağdurun zararını tamamen giderirse TCK m. 168/2’deki indirimden yararlanabilir. Somut dosyanıza ilişkin sorularınız için büromuza iletişim sayfasından ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; somut bir sorun için avukatınıza danışın.