11. Yargı Paketi: taksirle yaralama cezası ve trafik kazaları

11. Yargı Paketi olarak bilinen 7571 sayılı Türk Ceza Kanunu ile Bazı Kanunlarda ve 631 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun, 25 Aralık 2025 tarihli ve 33118 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve aynı gün yürürlüğe girdi. Kanun, Türk Ceza Kanununun (TCK) taksirle yaralamayı düzenleyen 89. maddesindeki cezaları artırdı. Değişiklik en çok trafik kazasına karışan sürücüleri, kazada yaralananları ve bu kişilerin yakınlarını ilgilendiriyor. Taksirle öldürmeyi düzenleyen TCK m. 85 ise bu kanunla değişmedi.

Taksirle yaralama cezası nasıl değişti?

Taksirle yaralama, bir kişinin dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, sonucu istemeden başkasını yaralamasıdır. 7571 sayılı Kanunun 17. maddesi TCK m. 89’da iki ceza aralığını değiştirdi:

• Birinci fıkradaki temel ceza “üç aydan bir yıla” iken “dört aydan iki yıla kadar hapis veya adlî para cezası” oldu.
• Dördüncü fıkrada, fiilin birden fazla kişinin yaralanmasına neden olması hâlindeki ceza “altı aydan üç yıla” iken “dokuz aydan beş yıla kadar hapis cezası” oldu.

Maddenin ikinci ve üçüncü fıkralarındaki artırım oranları aynı kaldı. Kemik kırılması, yüzde sabit iz veya yaşamı tehlikeye sokan bir durum gibi sonuçlarda temel ceza yarı oranında, iyileşmesi olanaksız bir hastalık veya bir organın işlevinin yitirilmesi gibi sonuçlarda ise bir kat artırılır. Bu artırımlar yeni temel ceza üzerinden hesaplandığı için ağır yaralanmalarda verilebilecek ceza da yükseldi. Örneğin kemik kırılmasına yol açan bir kazada, yarı oranındaki artış uygulandığında aralık 6 ay ile 3 yıl arasına çıkar.

Taksirle öldürme cezası da değişti mi?

Hayır. 11. Yargı Paketi sürecinde basında trafik kazalarında ölüme ilişkin cezaların da ağırlaşacağı yönünde haberler çıktı, ancak Resmî Gazete’de yayımlanan metinde TCK m. 85’e dokunan bir hüküm yok. Taksirle öldürme cezası bugün de iki yıldan altı yıla kadar hapis cezasıdır. Fiil birden fazla kişinin ölümüne ya da ölümle birlikte yaralanmaya neden olmuşsa ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapistir.

Bu nedenle taksirle öldürme cezası hakkında yapılan bir değerlendirmede 7571 sayılı Kanunla bir değişiklik olduğu varsayılmamalıdır. Kanun metnini doğrudan Resmî Gazete’den veya mevzuat.gov.tr’deki güncel TCK metninden kontrol etmenizi öneririz.

Trafik kazasında bu değişiklik ne anlama geliyor?

Bir kazada yaralanma olduğunda sürücü hakkında yürütülen ceza soruşturması çoğu zaman TCK m. 89 kapsamındadır. Ankara’da meydana gelen bir kazada soruşturmayı kazanın olduğu yerdeki Cumhuriyet başsavcılığı yürütür. Savcılık ve mahkeme, kaza tespit tutanağı, bilirkişi raporu ve sağlık raporları üzerinden sürücünün kusurunu ve mağdurun yaralanmasının ağırlığını değerlendirir.

Değişikliğin pratik etkileri şunlardır:

• Tek kişinin hafif yaralandığı kazalarda bile ceza aralığının üst sınırı iki yıla çıktı.
• Zincirleme kazalar ve toplu taşıma kazaları gibi birden fazla kişinin yaralandığı olaylarda ceza 9 ay ile 5 yıl arasında belirlenir ve bu fıkrada adlî para cezası seçeneği yoktur.
• Sürücünün kazayı öngördüğü hâlde sonucun gerçekleşmeyeceğine güvendiği durumlarda bilinçli taksir hükümleri uygulanır ve ceza TCK m. 22 uyarınca üçte birden yarısına kadar artırılır.

Taksirli suçlarda ceza failin kusuruna göre belirlenir (TCK m. 22). Birden fazla kişinin kusuru varsa her biri kendi kusurundan sorumludur. Bu yüzden kusur oranını belirleyen bilirkişi raporu, kaza dosyalarında cezanın belirlenmesinde belirleyici bir yer tutar.

Yeni cezalar hangi olaylara uygulanır?

Yeni ceza aralıkları, 25 Aralık 2025 ve sonrasında işlenen fiillere uygulanır. Anayasa m. 38 ve TCK m. 7 uyarınca kimseye, suçu işlediği zaman kanunda o suç için öngörülen cezadan daha ağır bir ceza verilemez. Suçun işlendiği zaman yürürlükte olan kanun ile sonradan yürürlüğe giren kanun farklıysa failin lehine olan uygulanır.

Bu nedenle 25 Aralık 2025 tarihinden önce meydana gelen bir kaza nedeniyle hâlâ süren bir soruşturma veya davada, eski ve daha hafif ceza aralığı uygulanır. Dosyanız bu tarihe yakın bir kazaya ilişkinse kazanın tam tarihini ve saatini gösteren belgeleri saklamanız önemlidir.

Şikâyet ve uzlaştırma süreci değişti mi?

Hayır, bu iki kural aynı kaldı. Taksirle yaralama suçunun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır (TCK m. 89/5). Ancak yaralama yalnızca birinci fıkra kapsamında kalmıyorsa ve suç bilinçli taksirle işlenmişse şikâyet aranmaz. Şikâyet süresi, şikâyet hakkı olan kişinin fiili ve faili öğrendiği günden başlayarak altı aydır (TCK m. 73).

Taksirle yaralama, şikâyete bağlı olup olmadığına bakılmaksızın uzlaştırma kapsamındadır (CMK m. 253). Soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanır ve şüpheli edimini tek seferde yerine getirirse kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir. 7571 sayılı Kanun CMK m. 253’e bir cümle ekledi: önödeme kapsamındaki bir suç ile uzlaştırma kapsamındaki bir suç aynı mağdura karşı birlikte işlenmişse, uzlaştırma kapsamındaki suç için uzlaşma hükümleri uygulanır.

11. Yargı Paketi Türk Ceza Kanununda başka neleri değiştirdi?

7571 sayılı Kanun TCK’nin 32, 57, 75, 89, 155, 170, 220 ve 223. maddelerini değiştirdi. Günlük hayatta en çok karşılaşılabilecek olanlar şunlardır:

• Genel güvenliğin kasten tehlikeye sokulması (m. 170): Silahla ateş etme, yangın çıkarma gibi fiillerde ceza “altı aydan üç yıla” iken “bir yıldan beş yıla” çıktı. Ses ve gaz fişeği atabilen silahla ateş edilmesi için altı aydan üç yıla kadar hapis öngörüldü. Suç, kişilerin toplu bulunduğu yerlerde işlenirse ceza yarı oranında artırılır.
• Güveni kötüye kullanma (m. 155): Suçun konusu motorlu kara, deniz veya hava taşıtıysa ceza bir kat artırılır. Bu hâl uzlaştırma kapsamı dışında bırakıldı.
• Ulaşım araçlarının hareketinin engellenmesi (m. 223): Madde yeniden yazıldı. Hukuka aykırı biçimde bir kara ulaşım aracının hareketini engelleyen veya aracı hareket hâlindeyken durduran kişiye bir yıldan üç yıla, aracı gittiği yerden başka yere götüren kişiye iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.
• Suç örgütü (m. 220): Örgüt kurma ve yönetme cezası “dört yıldan sekiz yıla” iken “beş yıldan on yıla” çıktı. Örgüt faaliyetinde çocukların araç olarak kullanılması, yöneticilerin cezasını artıran bir hâl olarak eklendi.
• Önödeme (m. 75): Önödeme kapsamındaki hakaret hâlleri yeniden düzenlendi. Kamu görevlisine görevinden dolayı işlenen hakaret dışındaki hakaret suçları önödeme kapsamına girer; hakaret suçunda uzlaştırma yoluna ise gidilemez.

Kanun ayrıca Ceza Muhakemesi Kanununa, bazı nitelikli hırsızlık ve dolandırıcılık suçları ile banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılması suçunda kullanılan hesapların 48 saate kadar askıya alınmasına imkân veren m. 128/A’yı ekledi. Kanun, Ankara’da TBMM Genel Kurulunda 24 Aralık 2025’te kabul edildi.

Sıkça sorulan sorular

Trafik kazasında yaralanan kişi şikâyetinden vazgeçebilir mi?

Taksirle yaralama şikâyete bağlı olduğu için mağdur, kural olarak şikâyetinden vazgeçebilir. Ancak bilinçli taksirle işlenen ve birinci fıkra kapsamında kalmayan yaralamalarda şikâyet aranmadığından, vazgeçme soruşturmayı kendiliğinden sona erdirmez.

2025’teki bir kaza için hangi ceza uygulanır?

25 Aralık 2025’ten önce meydana gelen kazalarda eski ceza aralığı uygulanır. Yeni ve daha ağır aralık, bu tarihte ve sonrasında işlenen fiiller içindir.

Taksirle yaralama cezası adlî para cezasına çevrilebilir mi?

TCK m. 89/1, hapis cezasının yanında doğrudan adlî para cezası seçeneğini de öngörür. Birden fazla kişinin yaralandığı hâlde (m. 89/4) ise yalnızca hapis cezası öngörülmüştür; kısa süreli hapis cezasının seçenek yaptırımlara çevrilmesi gibi kurumlar ayrıca somut olaya göre değerlendirilir.

Ceza soruşturmaları ve davalarına ilişkin çalışmalarımız hakkında bilgiyi ceza hukuku sayfamızda bulabilir, büromuza iletişim sayfası üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; somut bir sorun için avukatınıza danışın.